Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘Sam Harris’

Χαίρεται! Όπως θα καταλάβατε από τον τίτλο, είναι ώρα για νέο άρθρο με νέα από τον εμφύλιο πόλεμο που μαίνεται εδώ και 2-3 χρόνια στην άλλη μεριά του Ατλαντικού και έχει απλωθεί σε όλη την αγγλόφωνη διαδικτυακή αθεϊστική κοινότητα. Κάθομαι εδώ και αρκετή ώρα και προσπαθώ να σκεφτώ έναν καλό τίτλο για το άρθρο. Μερικές από τις ιδέες που είχα συμπεριλαμβάνουν:

  • Το αμερικανικό αθεϊστικό σχίσμα ολοκληρώνεται
  • Η αγγλόφωνη αθεϊστική κοινότητα τρώει τις σάρκες της
  • Ολοκληρώνεται στο σχίσμα στην αγγλόφωνη αθεϊστική κοινότητα
  • Η πολιτική ορθότητα σχίζει στη μέση την αγγλόφωνη αθεΐα
  • Ο ακτιβισμός του πληκτρολογίου σχίζει στη μέση την αγγλόφωνη αθεΐα

Τελικά κατέληξα σε αυτό που διαβάσατε ήδη: Οριστικοποιείται το σχίσμα στην αγγλόφωνη αθεϊστική κοινότητα. Υπό μία έννοια, ήταν αναμενόμενο. Τον Ιούνιο του 2011, με το ElevatorGate, εμφανίστηκαν τα πρώτα σοβαρά στοιχεία που έδειχναν για το πού όδευε το πράγμα. Ακολούθησαν οι σοβαρές ιδεολογικές διαμάχες με την ίδρυση της “Αθεΐας+” (βλ. το άρθρο Αθεΐα+ (⅝ x) 28 ημέρες μετά, όπου περιγράφω τις διαμάχες των πρώτων ημερών). Η Αθεΐα+ εν τέλει τελμάτωσε μέσα σε λιγότερο από ένα έτος (βλ. “Αθεΐα+”, όπως λέμε “Brights” + δράμα) και κατέστη πρακτικά αδιάφορη, αλλά λειτούργησε ως καταλύτης για τις ευρύτερες διαφωνίες στο αγγλόφωνο αθεϊστικό κίνημα. Και φυσικά η ιστορία δεν τελειώνει εκεί.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Sam Harris’s Science of Morality:
A Case Study of Scientific Atheism

30.03.2012 © Benjamin Cain

“Το Τέλος της Πίστης” του Sam Harris ήταν ίσως το πρώτο σημαντικό βιβλίο στο κύμα των βιβλίων της Νέας Αθεΐας που εκδόθηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Εκεί ο Harris επιχειρηματολόγησε για τη σημασία της διερεύνησης των προσωπικών μας πεποιθήσεων, αφού οι πεποιθήσεις (νοητικές αναπαραστάσεις) έχουν ως αποτέλεσμα τη συμπεριφορά μας και κατ’επέκταση δημόσιες συνέπειες. Επίσης επιχειρηματολόγησε πως η λεγόμενη μετριοπαθής θρησκεία δεν θα πρέπει να τίθεται στο περιθώριο από τους μη θεϊστές, αφού οι μετριοπαθείς ενδυναμώνουν την πιο επικίνδυνη, φονταμενταλιστική θρησκεία δείχνοντας πως αφού η θρησκεία έχει μια ακίνδυνη μορφή, η θρησκεία αυτή καθ’εαυτή δεν είναι ποτέ η κύρια αιτία της βίας. Το βιβλίο υπερασπίστηκε μια εύλογη, ρεαλιστική φιλοσοφία, σύμφωνα με την οποία οι πεποιθήσεις καθίστανται αληθείς ή ψευδείς βάσει δεδομένων και τα δεδομένα στηρίζουν την αθεϊστική φυσιοκρατία.

Ασχέτως τι νομίζατε για αυτή την προηγούμενη υποστήριξη μιας συγκεκριμένης φιλοσοφικής οπτικής γωνίας, θα πρέπει να σας έκανε εντύπωση η στροφή στο πιο πρόσφατο βιβλίο του, “Το Ηθικό Τοπίο”, στο οποίο προσπαθεί να δείξει πως οι κοινωνικές αντιπαραθέσεις μεταξύ ομάδων που διαφωνούν για ηθικά ζητήματα δεν είναι αναπόφευκτη, αφού η επιστήμη έχει τη δυνατότητα να μας δείξει ποια είναι η αλήθεια για τις ηθικές μας αξίες, όπως έχει κάνει η επιστήμη για όλη τη φύση. Ο Harris χρησιμοποιεί τη εργασία του για την επιστήμη της ηθικής ως όπλο κατά της θρησκείας, αφού οι θεϊστές λένε πως η θρησκεία (μαζί με τη φιλοσοφία) είναι χρήσιμες καθώς παρέχουν το μόνο εύλογο πλαίσιο που δικαιολογεί την ηθική· δηλαδή ο θρήσκος σκοπεύει να επιτεθεί στον επιστημονοκεντρικό μη-θεϊσμό για την αδυναμία του δευτέρου να αιτιολογήσει την ηθική. Στην προσπάθειά του να αντικρούσει αυτό το ηθικό επιχείρημα για το θεϊσμό όμως, ο Harris πετάει τα χρήσιμα μαζί με τα άχρηστα. Αν η ηθική βρίσκεται όντως εντός των δυνατοτήτων της επιστήμης, τότε ούτε ο φιλόσοφος, ούτε ο θεολόγος έχουν κάτι κρίσιμο να πουν για ηθικά ζητήματα, όπως ένας σεφ ή ένας πολιτικός δεν έχουν κύρος να μιλήσουν περί βιολογίας ή φυσικής.

Δυστυχώς τα επιχειρήματα του Harris ακολουθούν το θετικιστικό μοτίβο της ειρωνικής αισιοδοξίας για την επιστήμη με μια φιλοσοφία που πρέπει να μείνει κρυμμένη. Στην περίπτωση αυτή ο Harris έχει δύο λόγους να μην τραβήξει την προσοχή στη φιλοσοφική φύση των επιχειρημάτων του για την επιστημονική ηθική. Πρώτον, τα επιχειρήματα αυτά θα έδειχναν ότι εν τέλει υπάρχει όντως μια καίρια φιλοσοφική συζήτηση για την ηθική, δηλαδή αν η ηθική μπορεί να καθοριστεί επιστημονικά· και η φύση αυτή της μετα-συζήτησης εμποδίζει την πλήρη επιστημονιστική λατρεία της επιστήμης χάριν της φιλοσοφίας. Δεύτερον, τα επιχειρήματά του τυγχάνει να έχουν σοβαρά σφάλματα και συχνά βασίζονται σε λεκτικά παιχνίδια αποφυγής ή αντίφασης, ίσως λόγω της αντιπάθειας που έχει για τη φιλοσοφία και κατ’επέκταση για τα ιδεώδη της, της σαφήνειας και της αυστηρής λογικής ακόμα και για μη επιστημονικά ζητήματα. Η επιχειρηματολογία του Harris για μια επιστημονική ηθική λοιπόν επιδεικνύει τους κινδύνους της επιστημονικής αθεΐας, εν συγκρίσει με την φιλοσοφική αθεΐα.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Εδώ και πολύ καιρό μου έρχονται πάσες για να κάνω ένα review του βιβλίου του Sam Harris, “Το Ηθικό Τοπίο”. Η ενασχόλησή μου με θέματα ηθικής και επιστημολογίας, όπως εμφανίζονται σε άρθρα του Benjamin Cain και του Joseph Hoffmann είχαν σαν αποτέλεσμα πολλοί να αναφερθούν σε αυτό το έργο του Harris, εν μέρει ως απόδειξη πως τελείωσε η βασιλεία της φιλοσοφίας και πως η επιστήμη θα καταλάβει και το αντικείμενο της Ηθικής, εν μέρει ως δείγμα πως η φιλοσοφία δεν έχει την αποκλειστικότητα στο πεδίο.

Αρχικά σκόπευα να κάνω μια ανάλυση του βιβλίου κεφάλαιο-κεφάλαιο, αλλά εν τέλει αυτό δεν είναι απαραίτητο. Τα μειονεκτήματα της προσέγγισης του Harris εμφανίζονται από τον πρόλογο και (προς τιμήν του) τα παραδέχεται όλα (λίγο αργά βέβαια, όταν σε έχει εξαπατήσει το εξώφυλλο). Επίσης έχω μεταφράσει και ένα δοκίμιο του Benjamin Cain για το βιβλίο, οπότε θέλω να αποφύγω την επανάληψη.


από τις Εκδόσεις Free Press
τιμή στο ίντερνετ ~8-9€
δεν κυκλοφορεί στα Ελληνικά

Κατ’αρχάς το βιβλίο είναι πολύ μικρό για ένα τόσο τεράστιο θέμα. Το κυρίως τμήμα είναι μόλις 119 σελίδες (99 αν αγνοήσουμε το κεφάλαιο 4, που κατ’εμέ είναι filler) ενώ οι υποσημειώσεις καταλαμβάνουν άλλες 43 σελίδες. Το υπόλοιπο βιβλίο (69 σελίδες) είναι εξώφυλλα, διαχωριστικές σελίδες, βιβλιογραφίες και ευρετήρια. Σε αυτό το μικρό χώρο ο Harris αναλαμβάνει να μας πείσει για την επιστήμη της ηθικής και να ανατρέψει μερικές χιλιετίες φιλοσοφικής σκέψης.

Τα καταφέρνει; Ας πούμε πως εμένα δεν με έπεισε στο ελάχιστο. Αντίθετα μου έκανε τα νεύρα κρόσια και προσωπικά δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ με άλλο βιβλίο του, αν δεν αναθεωρήσει με το “Moral Landscape Challenge”.

Περιττό να πω πώς αν δεν έχετε διαβάσει το βιβλίο και δεν θέλετε να σας χαλάσω την αναγνωστική εμπειρία, μη συνεχίσετε να διαβάζετε.

Spoilers »

Read Full Post »

Untangling Scientific
and Philosophical Atheism

22.03.2012 © Benjamin Cain

Η Νέα Αθεΐα ταλανίζεται από ένα σχίσμα που σπάνια τίθεται επί τάπητος, αυτό μεταξύ επιστημονικών και φιλοσοφικών αθέων, το οποίο και αποκαλύπτει κάποιες εντυπωσιακές σχέσεις μεταξύ της επιστημονιστικής αθεΐας, του σωκρατικού φιλοσοφικού σκεπτικισμού και του θεϊσμού. Συγκεκριμένα το κάθε ένα πρέπει να γίνει κατανοητό ως απάντηση στην μυστικιστική αντίληψη πως η πραγματικότητα πίσω από τον προφανή φυσικό κόσμο είναι κάθε άλλο παρά ιδανική για μας. Οι Δυτικοί Φιλόσοφοι και οι Ανατολίτες Μύστες παλεύουν με αυτή τη σκληρή αλήθεια και τις επιπλοκές της, θυσιάζοντας την ευτυχία τους στην πορεία. Οι επιστημονιστές άθεοι παριστάνουν πως απορρίπτουν όλες τις θρησκείες, μειώνοντας παράλληλα την φιλοσοφική αθεΐα για να δημιουργήσουν μια επιστημονικο-κεντρική σέκτα. Ο Επιστημονισμός και η κυριολεκτικός, εξωτεριστικός Θεϊσμός αντιπροσωπεύουν και οι δύο τη φυγή από τις τραγικές επιπτώσεις του μυστικισμού και αυτή είναι η κύρια αδυναμία και των δύο, σύμφωνα με τον φιλοσοφικό άθεο που, ασυγκίνητος από τις πραγματιστικές κοινωνικές συμβάσεις, μοιράζεται με τον Ανατολίτη μύστη το φορτίο των δεινών της αντιπαράθεσης με την φριχτή αλήθεια της υπαρξιακής μας κατάστασης. Στο κείμενο που ακολουθεί εξερευνώ αυτές τις ιδέες με στόχο τον τονισμό των διαφορών μεταξύ της επιστημονικής και της φιλοσοφικής αθεΐας.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Ο γνωστός και μη εξαιρετέος νευροεπιστήμονας Sam Harris εξέδωσε πρόσφατα ένα βιβλίο σε ηλεκτρονική μορφή με θέμα το ψέμα και τις κοινωνικές και ατομικές του επιπτώσεις. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ανάγνωσμα που σας συνιστώ. Και λόγω του μικρού μεγέθους του είναι και αρκετά εύπεπτο ως ανάγνωσμα παραλίας, αν έχετε κάποιο φορητό αναγνώστη.

Το βιβλίο κυκλοφορεί στην πράξη δωρεάν, αλλά όποιος θέλει να στηρίξει το συγγραφέα μπορεί να το αγοράσει με ένα πολύ μικρό αντίτιμο (μόλις 3 δολάρια). Το ίδιο το PDF μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ:

Read Full Post »