Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘Λογική’ Category

Inkling of an Unembarrassing
Postmodern Religion

28.01.2012 © Benjamin Cain

Σε κάποια άρθρα-παραληρήματα έχω αγγίξει αδρομερώς τη νιτσεϊκή άποψη ότι η κοσμική κοινωνία, μετά το θάνατο του Θεού, είναι η έλλειψη ενός προφανούς υποκατάστατου που μπορούμε να νιώσουμε βαθιά μέσα μας πως είναι ιερό (βλ. Νίτσε και Κοσμικός Φιλελευθερισμός.) Όταν οι επιστήμονες ανακάλυψαν την πραγματική απάνθρωπη κλίμακα του σύμπαντος και την πλήρη ζωώδη φύση του σώματός μας και της εξελικτικής μας ιστορίας, το αποτέλεσμα ήταν η απομυθοποίηση του κόσμου που απειλεί να διαλύσεις τις ψευδαισθήσεις που μας κρατούν λογικούς. Οι μεταμοντέρνοι κυνικοί λένε πως δεν μια τέτοια μη θεϊστική θρησκεία δεν χρειάζεται, πως μπορούμε να ζούμε με άπειρα επίπεδα ειρωνείας, να μετατρέψουμε τον πολιτισμό μας σε ένα τεράστιο σκετς του Stephen Colbert, όπου η κάθε δημόσια δήλωση είναι το λιγότερο ένα λευκό ψέμα και χειροκροτιόμαστε αναμεταξύ μας για τον ξύπνιο πραγματισμό μας, την απέχθειά μας για φιλοσοφική αναζήτηση και τις μηδενιστικές μας πόζες.

Αυτοί οι κυνικοί μπορεί να κοροϊδεύουν τους εαυτούς τους, αλλά εμένα δεν με ξεγελάνε. Βάλτε ένα πιστόλι στο κεφάλι ενός μέλος της οικογένειας του μεταμοντέρνου υποκριτή και θα δείτε κατά πόσον θα διατηρήσει την ημι-βουδιστική του αποστασιοποίηση και κατά πόσον πράγματι δεν θεωρεί τίποτα ιερό στη γη. Φυσικά, ως το ζώο που είναι, ο μεταμοντερνιστής θα θυσίαζε τον εαυτό του για έναν αγαπημένο του. Οπότε η θρησκεία του είναι καθορισμένη βιοχημικά. Χρησιμοποιείται όχι από έναν υπερβατικό Δημιουργό, αλλά από άνοια, αναπαραγόμενα γονίδια που μας κάνουν να νοιαζόμαστε περισσότερο για εκείνους με τους οποίους μοιραζόμαστε γενετικό υλικό. Το ερώτημα προς τον μεταμοντερνιστή είναι αν κάποια αισθήματα μπορούν να θεωρηθούν ανώτερα από άλλα σύμφωνα με ιδεώδη που δεν έχουν χαθεί μαζί με τις προ-μοντέρνες, θεϊστικές κοσμοθεωρίες. Ο Νίτσε θεωρούσε πως αν και η παραδοσιακή ηθική καθίσταται αμφίβολη με το θάνατο του θεϊσμού, τα αισθητικά κριτήρια εξακολουθούν να είναι αξιόλογα. Το πρόβλημα με την συναισθηματικής φύσεως υπεράμυνση των μελών της οικογενείας μας (ήτοι η ενστικτώδης αντικατάσταση των παραδοσιακών θεοτήτων με φυσικά επιλεγμένα είδωλα) είναι ότι από αισθητικής φύσεως πρόκειται για μια πρωτόγονη θρησκευτική παρόρμηση που μετά από εκατομμύρια γενιές έχει γίνει πλέον ένα γελοίο κλισέ.

Συνέχεια »

Advertisements

Read Full Post »

Guest Post του CSar

Το παρακάτω είναι το εισαγωγικό κεφάλαιο του βιβλίου “The truth about Jesus: is he a myth?”, Chicago: Independent Religious Society, 1909 του Mangasar Magurditch Mangasarian (ελεύθερο πνευματικών δικαιωμάτων, στο public domain). Όλο το βιβλίο είναι διαθέσιμο δωρεάν μέσα από το Gutenberg Project σε κείμενο (txt, html, epub) και από το Librivox σε audio book.


Μία Παραβολή

Σήμερα είμαι περίπου δυόμισι χιλιάδων ετών. Έχω πεθάνει εδώ και σχεδόν δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Γεννήθηκα στην Αθήνα. Ο τάφος μου δεν είναι μακριά από αυτόν του Ξενοφώντα και του Πλάτωνα και ατενίζει τη μαρμάρινη μεγαλοπρέπεια της Αθήνας και τα γαλάζια νερά του Αιγαίου.

Αφού κοιμήθηκα στον τάφο μου για πολλούς αιώνες ξαφνικά ξύπνησα —δεν μπορώ να εξηγήσω το πώς ούτε το γιατί. Μια δύναμη πέρα από τον έλεγχό μου με μετέφερε σε αυτήν τη νέα μέρα και τη νέα πόλη. Έφτασα εδώ τα ξημερώματα, όταν ο ουρανός ήταν ακόμα μαχμουρλής και θαμπός. Καθώς πλησίαζα στην πόλη άκουσα καμπάνες και λίγο αργότερα οι δρόμοι γέμισαν με καλοντυμένους ανθρώπους που συνοδεύονταν από τις οικογένειές τους και πήγαιναν πέρα δώθε. Προφανώς δεν πήγαιναν στη δουλειά τους, αφού συνοδεύονταν από τα επίσης καλοντυμένα παιδιά τους και μία έκφραση αγαλλίασης ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους.

«Σήμερα πρέπει να είναι μία εορταστική ημέρα αφιερωμένη στη λατρεία ενός από τους θεούς», μονολόγησα.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Rationality
and the English Language

12.09.2007 © Eliezer Yudkowsky
Άρθρο της σειράς: “Η πολιτική σκοτώνει το μυαλό”
« Προηγούμενο | Επόμενο »

Χτες κάποιος μου είπε πως η γραφή μου του θύμιζε τον George Orwell στο “Πολιτική και Αγγλική Γλώσσα”. Τιμή μου. Ειδικά δεδομένου πως είχα ήδη σκεφτεί το σημερινό θέμα.

Αν θέλετε πραγματικά την άποψη ενός καλλιτέχνη για τη λογική, τότε διαβάστε Orwell· είναι αναγκαίο ανάγνωσμα για ρασιοναλιστές, αλλά και συγγραφείς. Ο Orwell δεν ήταν επιστήμονας, αλλά συγγραφέας· τα εργαλεία του δεν ήταν οι αριθμοί, αλλά οι λέξεις· αντίπαλός του δεν ήταν η Φύση, αλλά το ανθρώπινο κακό. Αν θες να φυλακίσεις ανθρώπους για πολλά χρόνια χωρίς δίκη, πρέπει να σκεφτείς να πεις κάτι καλύτερο από το “Θα φυλακίσω τον Κο. Jennings για χρόνια χωρίς δίκη.” Πρέπει να θολώσεις την κατανόηση του ακροατή, να αποφύγεις οι καθαρές εικόνες να φουντώσουν την αγανάκτησή του. Λες “Αναξιόπιστα στοιχεία υποβλήθηκαν σε μια εναλλακτική δικαστική διαδικασία.”

Ο Orwell ήταν ο μανιώδης αντίπαλος του ολοκληρωτισμού και της ομιχλώδους λογικής με την οποία το κακό κρύβεται —που είναι και ο λόγος που τα γραπτά του Orwell είναι κλασικά ρασιοναλιστικά κείμενα του ίδιου επιπέδου με του Feynman, του Sagan ή του Dawkins.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Το παρακάτω άρθρο είναι μια πρακτική συνεργασία του Massimo Pigliucci και του John Shook, του νέου ιστολογίου Scientia Salon και αποτελεί ταυτόχρονα μια εισαγωγή στο ζήτημα του επιστημονισμού και διασαφήνιση διαφόρων επιστημονιστικών πεποιθήσεων, πολλές από τις οποίες ταλανίζουν έντονα και την αθεϊστική κοινότητα.

Τα άρθρα του Scientia Salon καλύπτονται από την άδεια Creative Commons, Attribution-NonCommercial 3.0 Unported, ενώ η μετάφραση καλύπτεται από την γενική άδεια του ιστολογίου μου, που είναι συμβατή με αυτή.

Ο Massimo Pigliucci είναι βιολόγος και φιλόσοφος στο Πανεπιστήμιο Σίτυ της Νέας Υόρκης, με ενδιαφέρον στη φιλοσοφία της επιστήμης και την ψευδοεπιστήμη.

Ο John Shook είναι απόφοιτος Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο και έχει χρηματίσει καθηγητής Φιλοσοφίας στο προαναφερθέν πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο της πολιτείας της Οκλαχόμα, ενώ έχει συνεργαστεί με πληθώρα κοσμικιστικών και ουμανιστικών οργανώσεων, όπως το Center for Inquiry, η Αμερικανική Ανθρωπιστική Ένωση, το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών, το Ανθρωπιστικό Ινστιτούτο και την Ένωση Ανθρωπιστών Φιλοσόφων.

Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί υπάρχει τόση σύγχυση γύρω από τον ορισμό του επιστημονισμού. Μόλις τον τσέκαρα το λεξικό μου και είναι σαφέστατος: “Υπερβολική πίστη στη δύναμη της επιστημονικής γνώσης και επιστημονικών τεχνικών”. Φυσικά, σε τέτοιες συζητήσεις ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Πότε αυτή η πίστη στη δύναμη της επιστήμης και των τεχνικών της γίνεται “υπερβολική”; Τι περιλαμβάνει η επιστημονική προσέγγιση ή κοσμοθεωρία; (Προσοχή: Αν νομίζεται πως οι ερωτήσεις αυτές στερούνται νοήματος επειδή εξυπακούεται πως δεν υπάρχουν όρια στη δύναμη της επιστήμης, τότε σίγουρα ο συλλογισμός σας είναι επιστημονιστικός).

Όπως θα θυμούνται οι αναγνώστες μας, ο John Shook πρόσφατα μας έδωσε ένα χρήσιμο “αλφαβηταρι” του επιστημονισμού —πάνω στην ώρα κιόλας, επειδή σύντομα διοργανώνω ένα εργαστήρι για το ζήτημα στο Κέντρο Αποφοίτων του Πανεπιστημίου Σίτυ της Νέας Υόρκης, από το οποίο ίσως προκύψει και ένα βιβλίο στο μέλλον. Ακολούθως θα μεταφέρω το αλφαβητάρι του John (σε αλφαβητική σειρά, προφανώς) και θα σχολιάσω εν συντομία το κάθε σημείο. Ελπίζω στο τέλος να φτάσουμε σε μια σαφέστερη και ενδεχομένως συνεκτική άποψη περί επιστημονισμού — ή τουλάχιστον να δώσω τροφή για σκέψη για το όλο ζήτημα.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Reversed Stupidity
Is Not Intelligence

26.06.2007 © Eliezer Yudkowsky
Άρθρο της σειράς: “Η πολιτική σκοτώνει το μυαλό”
« Προηγούμενο | Επόμενο »

“…τότε οι άνθρωποί μας σε εκείνη τη χρονική συνέχεια ξεκίνησαν να εκτελούν διορθωτικές ενέργειες. Να.”

Καθάρισε την οθόνη και άρχισε να εισάγει κάποιους συνδυασμούς. Σελίδες ολόκληρες εμφανίστηκαν με αναφορές ανθρώπων που έλεγαν πως είχαν δει μυστηριώδεις δίσκους και κάθε αναφορά ήταν πιο εξωφρενική από την προηγούμενη.

“Η κλασική τεχνική υπερφόρτωσης, γέλασε πονηρά ο Βέρκαν Βαλλ. “Άκουσα ελάχιστα πράγματα για τους ‘ιπτάμενους δίσκους’ και όλα ήταν της πλάκας. Σε τέτοια ζητήματα μπορείς πάντα να καταστήσεις μια ιστορία αναξιόπιστη στήνοντας δέκα άλλες δίπλα της που είναι εξόφθαλμα ψεύτικες.”

—H. Beam Piper, Police Operation

Ο Πάιπερ είχε δίκιο. Προσωπικά δεν πιστεύω πως υπάρχουν κακοκρυμμένοι εξωγήινοι στα πέριξ. Αλλά η δυσπιστία μου δεν έχει τίποτα να κάνει με τον τραγικό, ντροπιαστικό παραλογισμό των μανιακών με τα ούφο -ή τουλάχιστον έτσι θέλω να ελπίζω.

Εσύ κι εγώ πιστεύουμε πως οι ομάδες που πιστεύουν στους ιπτάμενους δίσκους ξεπήδησαν εν πλήρη απουσία ιπτάμενων δίσκων. Οι σέκτες μπορούν να εμφανιστούν για οποιαδήποτε ιδέα, χάρη στην ανθρώπινη χαζομάρα. Η χαζομάρα λειτουργεί κάθετα ως προς την εξωγήινη παρέμβαση: Θα περιμέναμε να δούμε σέκτες ιπτάμενων δίσκων είτε υπήρχαν ιπτάμενοι δίσκοι, είτε όχι. Ακόμα και να υπήρχαν κακοκρυμμένοι εξωγήινοι, δεν θα ήταν λιγότερο απίθανο να εμφανιστούν τέτοιες σέκτες. Η πιθανότητα p(σέκτες|εξωγήινοι) δεν είναι μικρότεροι από την p(σέκτες|~εξωγήινοι), εκτός κι αν υποθέσεις πως οι κακοκρυμμένοι εξωγήινοι επίτηδες καταστρέφουν τις σέκτες που ασχολούνται με τα ούφο. Κατά τον μπεϋζιανό ορισμό των αποδείξεων, η παρατήρηση “υπάρχουν σέκτες ούφο” δεν είναι απόδειξη κατά της ύπαρξης ιπτάμενων δίσκων. Βασικά δεν είναι απόδειξη για καμιά από τις δυο υποθέσεις.

Αυτό είναι μια εφαρμογή της γενική αρχής που, όπως την έθεσε ο Robert Pirsig, “Ο μεγαλύτερος βλάκας του κόσμου μπορεί να πει πως ο ήλιος λάμπει, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως έξω έχει σκοτάδι.”

Συνέχεια »

Read Full Post »

Όπως ανέφερα και στο επετειακό άρθρο για τα γενέθλια του ιστολογίου, αυτό το έτος θα ξεκινήσω να μεταφράζω και κάποια άρθρα του Δρ. Joseph Hoffmann, πολυμαθούς καθηγητή θεολογίας, ιστορίας και γλωσσολογίας που έχει διδάξει σε πανεπιστήμια σε όλη την υφήλιο (επί του τρέχοντος διδάσκει στο Σουδάν).

Ο Δρ. Hoffmann είναι αυτό που ο ίδιος θα έλεγε “κλασσικός ουμανιστής”, και συνεργάστηκε επί μακρόν με τον Paul Kurtz από την αντιπροεδρία του “Center for Inquiry”, ενώ υπήρξε και συνάδελφος του Βρετανού φιλοσόφου Anthony Flew. Όλες αυτές οι ιδιότητες χρωματίζουν το λόγο του, αλλά δεν παραμένει εκεί και καταγράφει καυστικότατες κριτικές του “νέου” αθεϊστικού κινήματος και του κινήματος των Μυθικιστών (φρούτο που εμφανίστηκε πρόσφατα και στην Ελλάδα).

Στο πρώτο άρθρο του που θα σας παρουσιάσω, ο Joe μεταφέρει το παράπονό του (αρκετά φαρμακερά δωσμένο) για την κατεύθυνση που πήρε η αθεΐα την τελευταία δεκαετία στις ΗΠΑ και κατ’επέκταση σε όλες τις αθεϊστικές κοινότητες που επηρεάζονται από το αγγλοσαξονικό αθεϊστικό κίνημα.


 

Atheism’s Little Idea
26.11.2011 © Joseph Hoffmann

Lieber Gott: Bitte kommen Sie wieder. Wir sind sehr traurig. Ihre Gottheit steht außer Zweifel. Ihr, Faust.*

Πραγματικά σας ζητάω συγγνώμη. Φαίνεται πως αυτές τις μέρες ό,τι γράφω είναι αντι-αθεϊστικό. Και ποιος μπορεί να κατηγορήσει τα άπιστα αδέρφια μου όταν θεωρούν πως μάχομαι με την άλλη πλευρά. Ίσως θα έπρεπε, αφού ο σύγχρονος αθεϊσμός δεν είναι ακριβώς άξιος υπεράσπισης.

Για να είμαι ωμά ειλικρινής, δεν μπορώ να φανταστώ μια περίοδο της ιστορίας της απιστίας κατά την οποία η αθεΐα υπήρξε πιο αδέξια, γκρινιάρικη, αδαής και απωθητική.

Πού οφείλεται αυτό; Στο ότι οι προωθητές του περιγράφονται και αυτοί με αυτά τα επίθετα ή επειδή οι οπαδοί της είναι απλά οπαδοί και αγοράζουν προϊόντα για την ενίσχυση του σκοπού: μπλουζάκια, κούπες, εύκολες ατάκες, διαγωνισμούς βλασφημίας και καμπάνιες πινακίδων; (Ο λόγος των εορτών είναι η αξονική κλίση: Ρε, Jethro, ακόμα γελάω). Εννοώ, ποιοί είμαστε όταν δεν υπάρχει κάποιος που προσβάλεται από αυτό που είμαστε; Ποια η αξία της βλασφημίας, αν κανείς δεν νοιάζεται πια, για όνομα του Θεού. Πώς θα κάνουμε “come out” όταν δεν υπάρχει κανείς έξω από τη ντουλάπα για να του φωνάξουμε “Έκπληξη!”; Και παρεμπιπτόντως, εκκλησιαζόμενοι μαλάκες: είμαστε θύματα.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Correspondence Bias

25.06.2007 © Eliezer Yudkowsky
Άρθρο της σειράς: “Η πολιτική σκοτώνει το μυαλό”
« Προηγούμενο | Επόμενο »

Η Πλάνη του Συσχετισμού είναι η τάση να εξάγουμε συμπεράσματα για τα μοναδικά και διαρκή χαρακτηριστικά ενός ατόμου από συμπεριφορές που μπορούν να εξηγηθούν αποκλειστικά από τις περιστάσεις στις οποίες συμβαίνουν.

Gilbert and Malone

Έχουμε την τάση να ερμηνεύουμε υπερβολικά το συσχετισμό μεταξύ των ενεργειών κάποιου και της προσωπικότητάς του. Όταν βλέπουμε κάποιον να κλωτσάει έναν αυτόματο πωλητή χωρίς προφανή λόγο, υποθέτουμε πως είναι ένας “νευρικός άνθρωπος”. Αλλά όταν το κάνεις εσύ, φταίει που άργησε το λεωφορείο, που πέρασε νωρίς το τραίνο, που άργησες να παραδώσεις μια εργασία και τώρα το καταραμένο το μηχάνημα σου έφαγε τα λεφτά για δεύτερη φορά σήμερα. Σίγουρα, σκέφτεσαι, οποιοσδήποτε θα κλώτσαγε το μηχάνημα στην ίδια περίπτωση.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Older Posts »