Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘Επιστημονισμός’ Category

Εδώ και πολύ καιρό μου έρχονται πάσες για να κάνω ένα review του βιβλίου του Sam Harris, “Το Ηθικό Τοπίο”. Η ενασχόλησή μου με θέματα ηθικής και επιστημολογίας, όπως εμφανίζονται σε άρθρα του Benjamin Cain και του Joseph Hoffmann είχαν σαν αποτέλεσμα πολλοί να αναφερθούν σε αυτό το έργο του Harris, εν μέρει ως απόδειξη πως τελείωσε η βασιλεία της φιλοσοφίας και πως η επιστήμη θα καταλάβει και το αντικείμενο της Ηθικής, εν μέρει ως δείγμα πως η φιλοσοφία δεν έχει την αποκλειστικότητα στο πεδίο.

Αρχικά σκόπευα να κάνω μια ανάλυση του βιβλίου κεφάλαιο-κεφάλαιο, αλλά εν τέλει αυτό δεν είναι απαραίτητο. Τα μειονεκτήματα της προσέγγισης του Harris εμφανίζονται από τον πρόλογο και (προς τιμήν του) τα παραδέχεται όλα (λίγο αργά βέβαια, όταν σε έχει εξαπατήσει το εξώφυλλο). Επίσης έχω μεταφράσει και ένα δοκίμιο του Benjamin Cain για το βιβλίο, οπότε θέλω να αποφύγω την επανάληψη.


από τις Εκδόσεις Free Press
τιμή στο ίντερνετ ~8-9€
δεν κυκλοφορεί στα Ελληνικά

Κατ’αρχάς το βιβλίο είναι πολύ μικρό για ένα τόσο τεράστιο θέμα. Το κυρίως τμήμα είναι μόλις 119 σελίδες (99 αν αγνοήσουμε το κεφάλαιο 4, που κατ’εμέ είναι filler) ενώ οι υποσημειώσεις καταλαμβάνουν άλλες 43 σελίδες. Το υπόλοιπο βιβλίο (69 σελίδες) είναι εξώφυλλα, διαχωριστικές σελίδες, βιβλιογραφίες και ευρετήρια. Σε αυτό το μικρό χώρο ο Harris αναλαμβάνει να μας πείσει για την επιστήμη της ηθικής και να ανατρέψει μερικές χιλιετίες φιλοσοφικής σκέψης.

Τα καταφέρνει; Ας πούμε πως εμένα δεν με έπεισε στο ελάχιστο. Αντίθετα μου έκανε τα νεύρα κρόσια και προσωπικά δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ με άλλο βιβλίο του, αν δεν αναθεωρήσει με το “Moral Landscape Challenge”.

Περιττό να πω πώς αν δεν έχετε διαβάσει το βιβλίο και δεν θέλετε να σας χαλάσω την αναγνωστική εμπειρία, μη συνεχίσετε να διαβάζετε.

Spoilers »

Read Full Post »

Το παρακάτω άρθρο είναι μια πρακτική συνεργασία του Massimo Pigliucci και του John Shook, του νέου ιστολογίου Scientia Salon και αποτελεί ταυτόχρονα μια εισαγωγή στο ζήτημα του επιστημονισμού και διασαφήνιση διαφόρων επιστημονιστικών πεποιθήσεων, πολλές από τις οποίες ταλανίζουν έντονα και την αθεϊστική κοινότητα.

Τα άρθρα του Scientia Salon καλύπτονται από την άδεια Creative Commons, Attribution-NonCommercial 3.0 Unported, ενώ η μετάφραση καλύπτεται από την γενική άδεια του ιστολογίου μου, που είναι συμβατή με αυτή.

Ο Massimo Pigliucci είναι βιολόγος και φιλόσοφος στο Πανεπιστήμιο Σίτυ της Νέας Υόρκης, με ενδιαφέρον στη φιλοσοφία της επιστήμης και την ψευδοεπιστήμη.

Ο John Shook είναι απόφοιτος Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο και έχει χρηματίσει καθηγητής Φιλοσοφίας στο προαναφερθέν πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο της πολιτείας της Οκλαχόμα, ενώ έχει συνεργαστεί με πληθώρα κοσμικιστικών και ουμανιστικών οργανώσεων, όπως το Center for Inquiry, η Αμερικανική Ανθρωπιστική Ένωση, το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών, το Ανθρωπιστικό Ινστιτούτο και την Ένωση Ανθρωπιστών Φιλοσόφων.

Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί υπάρχει τόση σύγχυση γύρω από τον ορισμό του επιστημονισμού. Μόλις τον τσέκαρα το λεξικό μου και είναι σαφέστατος: “Υπερβολική πίστη στη δύναμη της επιστημονικής γνώσης και επιστημονικών τεχνικών”. Φυσικά, σε τέτοιες συζητήσεις ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Πότε αυτή η πίστη στη δύναμη της επιστήμης και των τεχνικών της γίνεται “υπερβολική”; Τι περιλαμβάνει η επιστημονική προσέγγιση ή κοσμοθεωρία; (Προσοχή: Αν νομίζεται πως οι ερωτήσεις αυτές στερούνται νοήματος επειδή εξυπακούεται πως δεν υπάρχουν όρια στη δύναμη της επιστήμης, τότε σίγουρα ο συλλογισμός σας είναι επιστημονιστικός).

Όπως θα θυμούνται οι αναγνώστες μας, ο John Shook πρόσφατα μας έδωσε ένα χρήσιμο “αλφαβηταρι” του επιστημονισμού —πάνω στην ώρα κιόλας, επειδή σύντομα διοργανώνω ένα εργαστήρι για το ζήτημα στο Κέντρο Αποφοίτων του Πανεπιστημίου Σίτυ της Νέας Υόρκης, από το οποίο ίσως προκύψει και ένα βιβλίο στο μέλλον. Ακολούθως θα μεταφέρω το αλφαβητάρι του John (σε αλφαβητική σειρά, προφανώς) και θα σχολιάσω εν συντομία το κάθε σημείο. Ελπίζω στο τέλος να φτάσουμε σε μια σαφέστερη και ενδεχομένως συνεκτική άποψη περί επιστημονισμού — ή τουλάχιστον να δώσω τροφή για σκέψη για το όλο ζήτημα.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Όπως ανέφερα και στο επετειακό άρθρο για τα γενέθλια του ιστολογίου, αυτό το έτος θα ξεκινήσω να μεταφράζω και κάποια άρθρα του Δρ. Joseph Hoffmann, πολυμαθούς καθηγητή θεολογίας, ιστορίας και γλωσσολογίας που έχει διδάξει σε πανεπιστήμια σε όλη την υφήλιο (επί του τρέχοντος διδάσκει στο Σουδάν).

Ο Δρ. Hoffmann είναι αυτό που ο ίδιος θα έλεγε “κλασσικός ουμανιστής”, και συνεργάστηκε επί μακρόν με τον Paul Kurtz από την αντιπροεδρία του “Center for Inquiry”, ενώ υπήρξε και συνάδελφος του Βρετανού φιλοσόφου Anthony Flew. Όλες αυτές οι ιδιότητες χρωματίζουν το λόγο του, αλλά δεν παραμένει εκεί και καταγράφει καυστικότατες κριτικές του “νέου” αθεϊστικού κινήματος και του κινήματος των Μυθικιστών (φρούτο που εμφανίστηκε πρόσφατα και στην Ελλάδα).

Στο πρώτο άρθρο του που θα σας παρουσιάσω, ο Joe μεταφέρει το παράπονό του (αρκετά φαρμακερά δωσμένο) για την κατεύθυνση που πήρε η αθεΐα την τελευταία δεκαετία στις ΗΠΑ και κατ’επέκταση σε όλες τις αθεϊστικές κοινότητες που επηρεάζονται από το αγγλοσαξονικό αθεϊστικό κίνημα.


 

Atheism’s Little Idea
26.11.2011 © Joseph Hoffmann

Lieber Gott: Bitte kommen Sie wieder. Wir sind sehr traurig. Ihre Gottheit steht außer Zweifel. Ihr, Faust.*

Πραγματικά σας ζητάω συγγνώμη. Φαίνεται πως αυτές τις μέρες ό,τι γράφω είναι αντι-αθεϊστικό. Και ποιος μπορεί να κατηγορήσει τα άπιστα αδέρφια μου όταν θεωρούν πως μάχομαι με την άλλη πλευρά. Ίσως θα έπρεπε, αφού ο σύγχρονος αθεϊσμός δεν είναι ακριβώς άξιος υπεράσπισης.

Για να είμαι ωμά ειλικρινής, δεν μπορώ να φανταστώ μια περίοδο της ιστορίας της απιστίας κατά την οποία η αθεΐα υπήρξε πιο αδέξια, γκρινιάρικη, αδαής και απωθητική.

Πού οφείλεται αυτό; Στο ότι οι προωθητές του περιγράφονται και αυτοί με αυτά τα επίθετα ή επειδή οι οπαδοί της είναι απλά οπαδοί και αγοράζουν προϊόντα για την ενίσχυση του σκοπού: μπλουζάκια, κούπες, εύκολες ατάκες, διαγωνισμούς βλασφημίας και καμπάνιες πινακίδων; (Ο λόγος των εορτών είναι η αξονική κλίση: Ρε, Jethro, ακόμα γελάω). Εννοώ, ποιοί είμαστε όταν δεν υπάρχει κάποιος που προσβάλεται από αυτό που είμαστε; Ποια η αξία της βλασφημίας, αν κανείς δεν νοιάζεται πια, για όνομα του Θεού. Πώς θα κάνουμε “come out” όταν δεν υπάρχει κανείς έξω από τη ντουλάπα για να του φωνάξουμε “Έκπληξη!”; Και παρεμπιπτόντως, εκκλησιαζόμενοι μαλάκες: είμαστε θύματα.

Συνέχεια »

Read Full Post »

Scientism: Modern Pagan Religion
11.09.2011 © Benjamin Cain

Οι παραδοσιακές θρησκείες είναι ολιστικές· ενοποιούν κανονιστικές και εμπειρικές υποθέσεις σε μια ενιαία μυθοποιητική θέαση του κόσμου. Οι Ανατολίτικες θρησκευτικές φιλοσοφίες είναι ακόμα ολιστικές, ενώ ο δυϊσμός επικρατεί στη Δύση, και όχι μόνο επειδή ο Καρτέσιος προσπάθησε να συμβιβάσει την επιστημονική εικόνα του κόσμου με την έμφυτη εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Ο μονοθεϊσμός έχει συνεισφέρει και ο ίδιος στον δυτικό δυϊσμό. Συμπυκνώνοντας την θεϊκή δύναμη και ανεβάζονταν το Θεό πάνω από όλες τις αντιλήψιμες μορφές, ο μονοθεϊστής ουσιαστικά εκδιώκει το Θεό από το λογικά ερμηνεύσιμο, το χώρο της φύσης ή του σύμπαντος, που αντιστοιχεί στο δίκτυο της αντίληψής μας. Η ανώτατη μορφή λογικής κατανόησης είναι η σύγχρονη επιστημονική σκέψη, αλλά ακριβώς επειδή η επιστήμη είναι πολύ απρόσωπη και αντικειμενική, οι μέθοδοί της δεν παρέχουν άμεσες απαντήσεις σε κανονιστικές και υποκειμενικές ερωτήσεις.

Συνέχεια »

Read Full Post »