Feeds:
Άρθρα
Σχόλια
Are the Synoptic Gospels
copy exercises?
Jesus and Anacreon

13.01.2010 © R. Joseph Hoffmann

Το ατέρμονο ζήτημα στις Νεοδιαθηκικές Σπουδές είναι, πρώτον, πώς καταγράφηκαν τα ευαγγέλια (και πότε και πού) και τί “σχέση” έχουν μεταξύ τους. Οι πολύπαθοι πιστοί εδώ και αιώνες –από τον 16ο αι. που μεταφράστηκε για πρώτη φορά η Βίβλος στην καθομιλουμένη– ενθαρρύνονται να πιστεύουν πως η κανονική σειρά, Ματθαίος, Μάρκος, Λουκάς, Ιωάννης, είναι και η χρονολογική σειρά.

Η πεποίθηση αυτή στηρίζεται κάπως αδύναμα σε πρώιμες αναφορές στον Παπία, του οποίου η φήμη ήδη είχε διαβρωθεί από εκείνον που κατέγραψε τα λόγια του, το συγγραφέα του 4ου αι. Ευσέβιο και το αιρεσιομάχο επίσκοπό Ειρηναίο –που ήταν και ο πραγματικός πατέρας των ονομάτων των ευαγγελίων.

Οι φοιτητές θεολογίας σε Ευρώπη και Β. Αμερική μαθαίνουν για πάνω από έναν αιώνα πως το ζήτημα “ποιος έγραψε πρώτος τι” προσφέρει ανεξάντλητο ενθουσιασμό. Η μέση άποψη στα πιο διάσημα και υπερδραστήρια ερευνητικά ιδρύματα σε Β. Αμερική και Ευρώπη είναι πως η ορθοδοξία και η κανονικότητα είναι στην καλύτερη περίπτωση προσωρινοί τρόποι θέασης των ευαγγελίων και, στη χειρότερη περίπτωση, παραπλανητικές όσον αφορά την επίλυση του αινίγματος των χριστιανικών απαρχών.

Πολλοί από τους νέους φοιτητές έρχονται σε επαφή με θεωρίες απαρχών τόσο φανταχτερές και τόσο περίπλοκες που θα μπορούσαν να είναι και άλγεβρα. Άλλες είναι τόσο απατηλά βέβαιες για τον εαυτό τους και τόσο κατά γράμμα πιστές στην αρχαία παράδοση που δεν μπορεί να είναι σωστές:

Συνέχεια »

MusiCorner: Μία είναι η ουσία

Ένα κλασικό τραγούδι της Χάρις Αλεξίου, σε στίχους του Λευτέρη Χαψιάδη και σε μουσική του Χρήστου Νικολόπουλου. Το τραγούδι είναι τόσο κλασικό πλέον που φαντάζει παράδοξο το ότι δεν είναι παλιό ρεμπέτικο και είναι γραμμένο μόλις το 1984. Εξίσου παράδοξο είναι το πόσο πετυχημένο έγινε με τόσο “βλάσφημους” στίχους.

Συνέχεια »

[Φλπ] Επίλογος

 


Τώρα που ολοκλήρωσα την παρουσίαση του τομιδίου, νομίζω πως μπορώ να ανακεφαλαιώσω.

Έχω τέσσερις βασικές ενστάσεις στην κεντρική ιδέα του δοκιμίου:

α) Η χρήση της “προτύπωσης” (όπως ανέφερα και στην εισαγωγή) είναι υπερβολικά παρακινδυνευμένη. Η χρήση της είναι πονηρή όταν χρησιμοποιείται εντός του ίδιου θεολογικού συστήματος που την εφηύρε· πόσο μάλλον όταν προσπαθεί κάποιος να την εφαρμόσει έξω από αυτό. Η αδυναμία της φαίνεται στα χωρία των οποίων την ερμηνεία έκρινα παρακινδυνευμένη. Επίσης πάσχει και από το ότι είναι επιχείρημα εσωτερικής κατανάλωσης: Αν δεν την ασπάζεσαι ως έγκυρη θεολογική έννοια, δεν πρόκειται να σε πείσει.

β) Η έννοια της “προφητείας” είναι πάντα προβληματική, ειδικά όταν πας να εμπλέξεις θρησκεύματα τα οποία βρίσκονταν αρκετά κοντά γεωγραφικά. Έτσι, για παράδειγμα, είναι προβληματικό να ισχυριστείς πως ο Ζωροαστρισμός περιέχει προφητείες για το Χριστιανισμό, όταν είναι γνωστό πως ο Ιουδαϊσμός αλληλεπίδρασε με τα μεσοποταμιακά θρησκεύματα πολύ πριν την εμφάνιση του Χριστιανισμού. Αντίστροφα, όταν το θρήσκευμα (ή η πηγή) είναι νεότερο ή συνυπήρξε με το Χριστιανισμό και τον Ιουδαϊσμό, είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί ότι δεν υπήρξε μεταφορά στοιχείων από τους πρώτους στο δεύτερο. Δεν νομίζω πως είναι παράξενο πως οι λιγότεροι παραλληλισμοί με το Χριστιανισμό υπάρχουν στα κινεζικά θρησκεύματα, ενώ αυξάνονται στη λεκάνη της Μεσογείου.

Συνέχεια »

[Φλπ] 7. Κέλτες


Και φτάνουμε στην τελευταία ενότητα του Φιλιππίδη για τους Κέλτες. Για αυτούς δεν έχει να μας πει και πάρα πολλά πέρα από ένα λιτό…

Και σ’ αυτούς η γέννηση Θεού προσδοκόταν απ’ την παρθένα θεά Ίσιδα, την οποία αυτοί λάτρευαν στα άδυτα των θυσιαστηρίων τους κατά την εποχή της συγκρητιστικής ανάμιξης των θεών.

Ούτε καν παραπομπή δεν έχουν διατηρήσει οι επιμελητές για αυτή την τρομερή δήλωση, οπότε θα πρέπει να στραφούμε αλλού για να την ελέγξουμε.

Δυστυχώς ελάχιστα στοιχεία υπάρχουν πέρα από νεοπαγανιστικές πηγές, οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν και οι πλέον αξιόπιστες. Είναι γεγονός ότι η λατρεία της Ίσιδας είχε φτάσει μέχρι τις βρετανικές νήσους την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αλλά κατά πόσον η Ίσιδα θεωρούνταν ότι θα γεννήσει μελλοντικά το Θεό δεν μπορώ να το ελέγξω.

Οι Κέλτες νεοπαγανιστές φαίνεται να προσπαθούν να συνδέσουν την Ίσιδα με την κέλτικη θεότητα Μόριγκαν, θεά του πολέμου, της διχόνοιας και της κυριότητας (αλλά και της νύχτας, της προφητείας και του πνευματισμού, στους New Age κύκλους).


πηγή: EPONA.net
(κλικ για μεγέθυνση)

Επίσης ενδέχεται σε χαμένη τοιχογραφία της Πομπηίας να απεικονίζεται η Ίσιδα μαζί με την Επόνα, θεότητα της γονιμότητας και των ζώων. Η σχέση της Ίσιδας ως θεότητας της νεκρανάστασης με την Επόνα, ως θεότητα της φύσης, δεν φαντάζει ιδιαίτερα παράδοξη.

Ελλείψει πηγής και αδυναμίας επιβεβαίωσης, θα πρέπει να κατατάξω αυτό τον ισχυρισμό στους εντελώς αστήρικτους.

[Φλπ] 6. Αρχαία Ρώμη


Κικέρωνας, “Περί Προφητείας”

Ο Κικέρων , αναφέροντας, ότι οι αρχαίοι χρησμοί των Σιβυλλών είχαν αναγγείλει την έλευση ενός Βασιλέα, τον οποίο όφειλαν να αναγνωρίσουν εκείνοι, που ήθελαν να σωθούν , προβλέπει μία εποχή, κατά την οποία “παντού θα κυβερνά του λοιπού ένας Διδάσκαλος και Κυρίαρχος, ο Θεός”. Αλλού δε τονίζει, ότι δεν είναι καθόλου αδύνατο να κατέβει ο Θεός από τον ουρανό, ο Οποίος θα επισκεφθεί τους ανθρώπους και θα συναναστραφεί με αυτούς ως θεάνθρωπος, και ερωτά: “Εάν τούτο υπάρχει στα βιβλία, προς ποιον άνθρωπο και προς ποιον χρόνο υπάρχει;”

Ο συγγραφέας ξεκινά την ανάλυσή του για την Αρχαία Ρώμη με μια αναφορά στο έργο “Περί προφητειών” του Κικέρωνα. Εκεί μας πληροφορεί τα διπλανά θαυμαστά και μάλιστα με παραπομπή. Βέβαια, μια ανάγνωση του πρωτοτύπου τον αφήνει ξεκρέμαστο. Ας αφήσω τον Κικέρωνα να τα πει μόνος του:

Συνέχεια »

[Φλπ] 5. Αρχαία Ελλάδα


Προχωράμε στο τμήμα του κειμένου που αναφέρεται σε προφητείες από την αρχαιοελληνική γραμματεία.

Αλλ’ εκεί, όπου η θεανθρώπινη προσδοκία εκδηλώνεται με μεγάλη ενάργεια είναι ο αρχαίος Ελληνικός κόσμος.

Έτσι όπως σχολιάζει ο Φιλιππίδης, θα περίμενε κανείς αυτό το κεφάλαιο να είναι το μεγαλύτερο, αλλά φευ, σχολιάζει μόνο 5 αποσπάσματα και από αυτά τα τρία προέρχονται από τον Πλάτωνα (το ένα από πιθανώς ψευδεπίγραφο).

Μετά από μια μακροσκελή εισαγωγή, η οποία έχει σκοπό να υπενθυμίσει στον αναγνώστη πως οι Αρχαίοι Έλληνες γενικά πίστευαν πως οι θεοί κατεβαίνουν στη γη με ανθρώπινη μορφή, ο συγγραφέας προχωρά στη συζήτηση αποσπασμάτων.

Ένεκα τούτου και η προσδοκία θεανθρώπου λυτρωτού, “σωτήρα”, προβάλλει πιο έντονη και πιο έκδηλη στους αρχαίους Έλληνες. Αυτόν αναζητούντες στο πέρασμα των αιώνων, τον Ένα ύψιστο και μόνο Αληθινό Θεό, και ανικανοποίητοι από τους φανταστικούς θεούς, τους οποίους συνεχώς έπλαθαν λόγω αυτής της αναζήτησης, προσδοκούν και προαναγγέλλουν, ότι θα κατέλθει κάποτε ο Αναζητούμενος υπό μορφή ανθρώπου ως θεάνθρωπος σωτήρας και λυτρωτής, διότι με αυτόν τον τρόπο μόνο δύναται να γίνει γνωστός ο Θεός από τον άνθρωπο: δια της πραγματικής ενανθρωπήσεώς Του και δια της αυτοαποκαλύψεώς Του.

Αρκούν τα αποσπάσματα που παραθέτει ο συγγραφέας για να στηρίξουν αυτή την βαρύγδουπη δήλωση; Ας το κρίνετε εσείς, αλλά η προσωπική μου άποψη είναι ότι τα στοιχεία που παραθέτει είναι ανεπαρκέστατα και στην ένταση και στην ποσότητα. Αλλά ας τα διαβάσουμε:

Συνέχεια »

Η Βίβλος για Σκεπτικιστές

Σήμερα είμαι στην ευχάριστη θέση να κάνω μια σημαντική ανακοίνωση, μια ανακοίνωση που περιμένω από το 2011 (έστω και δεύτερος, γιατί επίσημη ανακοίνωση έχει γίνει ήδη στη σελίδα της Ένωσης Αθέων στο Facebook).

Κάποια στιγμή το 2011 η Αόρατη Μελάνη επικοινώνησε με τον Steve Wells, δημιουργό της γνωστής ιστοσελίδας “The Skeptics’ Annotated Bible” και πήρε την άδεια για να μεταφράσουμε την εργασία στα Ελληνικά -ή καλύτερα, να το προσαρμόσουμε στα Ελληνικά δεδομένα, μιας και η αγγλική και η ελληνική Βίβλος έχουν σημαντικές διαφορές.

Με το πρότζεκτ ασχολήθηκε μια μικρή ομάδα εθελοντών και τώρα, μετά από 3 χρόνια, είμαστε σε θέση να ανεβάσουμε τα πρώτα αποτελέσματα της εργασίας μας στο ίντερνετ. Όσοι είστε και μέλη του φόρουμ μπορεί να αναγνωρίζετε τον Csar, τον Svoin, τον Ευθύμη, το Σίσυφο, τον Breadfan, την Nor και φυσικά την Αόρατη Μέλάνη (ελπίζω να μην ξέχασα κάποιον). Όλοι βάλαμε το λιθαράκι μας για το τελικό αποτέλεσμα.

Ένα σημαντικό κομμάτι της εργασίας έχει ήδη ολοκληρωθεί και πλέον θα είμαστε σε θέση να ανεβάζουμε βιβλία πιο γρήγορα (το πρότζεκτ ήταν πολύ πιο επίπονο και απαιτητικό από ό,τι περιμέναμε αρχικά). Ξεκινάμε το λανσάρισμα με τα πρώτα 9 βιβλία της Βίβλου. Το πρότζεκτ αυτό ήταν και ο λόγος που σταμάτησα να ασχολούμαι με τη σειρά μου “Διαβάζοντας τη Βίβλο”. Προφανώς, τη διάβαζα αρκετά όλο αυτό το διάστημα…

Αν θέλετε να συνεισφέρετε, πληροφορίες θα βρείτε στη σελίδα, στη σελίδα των “Συχνών Ερωτήσεων” (όπου θα βρείτε και απαντήσεις σε κοινές ενστάσεις τις οποίες συνάντησε ήδη ο αρχικός εμπνευστής). Μπορείτε επίσης να συνεισφέρετε με διορθώσεις σφαλμάτων. Στο άρθρο αυτό μπορείτε να αφήνετε και σχόλια για το σχεδιασμό της ιστοσελίδας, μιας και τον είχα αναλάβει εγώ.

Ελπίζω να βρείτε τη σελίδα τόσο χρήσιμη, όσο ενδιαφέρουσα ήταν και είναι για μας η κατασκευή της.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 70 other followers